Skip to main content
0 bình luận

DAO là gì? 5 điều quan trọng cần biết về DAO trước khi đầu tư

Chúng ta có thể thấy rằng thị trường Crypto nhờ có công nghệ blockchain mà đã tạo nên các ứng dụng phi tập trung và ngay cả có những tổ chức phi tập trung (The DAO). Vậy nó là gì? Hôm nay các bạn hãy cùng VNCryotos chúng mình tìm hiểu thôi nào.

DAO
DAO là gì? 5 điều quan trọng cần biết về DAO khi đầu tư

DAO là gì?

DAO là cụm từ viết tắt cho Dececntralized Autonomous Organization tức nghĩa là tổ chức tự trị phi tập trung. Để dễ hiểu thì các bạn hình dung đến các tập đoàn lớn như Amazon, Google, Facebook,.. Đấy là những tập đoàn tập trung tức là những người có cấp bậc cao sẽ được quyền đưa ra quyết định của tổ chức.

Trong đó DAO là các tổ chức phi tập trung tự cai quản thông qua cách thức phụ thuộc vào blockchain và các Smart Contract. Hay còn hiểu đơn giản đây là tổ chức không có người đứng đầu mà được thực hiện biểu quyết bởi tất cả mọi người trong tổ chức thông qua các token (tức Crypto).

Sự phát triển của DAO

Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu sự ra đời của các tổ chức này.

Nguyên nhân ra đời

Ta có thể thấy là blockchain đầu tiên ra đời trong thị trường Crypto là blockchain của Bitcoin với mong muốn phát triển giao dịch P2P (giao dịch ngang hàng) mọi người đều có quyền như nhau. Và sự phát triển này cũng được xem là bước tiến đầu cho những sản phẩm Decentralized (phi tập trung) trong đó chắc chắn có DAO.

DAO
Ảnh ý tưởng DAO bắt đầu hình thành từ khi P2P ra đời

Những tổ chưc phi tập trung này ra đời với mong muốn chính từ thị trường như sau:

  • Thoát khỏi sự tập trung quyền lực (Centralized): Đây ắt hẳn là mong muốn lớn nhất của thị trường Crypto. Vì ngày nay hầu hết các thị trường đều được nắm trong tay các ông lớn như Google,Facebook điều này vô hình chung tạo ra sự tập trung quyền lực và các ông lớn có thể tùy thích sử dụng Data của người dùng.
  • Crypto có thể áp dụng vào nhiều lĩnh vực: Không đơn giản như ngày xưa Bitcoin chỉ tạo ra đơn thuần để giao dịch. Mà ngày này còn được áp dụng vào nhiều mảng như Metaverse, Web 3, Game NFT,… Và với việc các DAO được sinh ra nhiều hơn thì đây có thể sẽ là một hình thức để scaling cho thị trường Crypto

Ngoài ra còn có các mong muốn khác từ thị trường nhưng trên đây chúng mình liệt kê những mong muốn chính mà thôi thúc sự phát triển của các tổ chức phi tập trung.

Tổ chức DAO đầu tiên

Từ khi Bitcoin ra đời thì mong muốn có sự phát triển của các tổ chức phi tập trung đã bắt đầu được hình thành. Tuy nhiên mãi đến khi Ethereum ra đời thì blockchain mới xuất hiện Smart Contract thì tổ chức DAO đầu tiên chính là The DAO.

Đây chính là quỹ đầu tư phi tập trung được ra đời vào năm 2016 dựa trên nền tảng của Ethereum. Vào thời điểm ấy đã đó đã có hơn 20,000 người bỏ vào Pool khoảng 150 triệu $ và sau đó 1 tháng một hacker đã kích hoạt lỗ hổng chia tách trong mã code Smart Contract của The DAO.

DAO
Ảnh tổ chức The DAO

Nó đã cho phép hình thành một “Child DAO” và lấy đi 50 triệu $ từ ví của The DAO sang “Child DAO”. Tuy nhiên vì trong Smart Contract có quy định số tiền trong ví sẽ bị khóa 28 ngày trước khi chủ sở hữu có quyền sử dụng.

Sau một thời gian Vitalik Buterin – cha đẻ của Ethereum đã phải đưa ra quyết Hard Fork để chia cắt mạng Ethereum và sau này có Ethereum (ngày nay) với Ethereum Classic (phiên bản cũ) để lấy lại số tiền đó.

DAO hoạt động như thế nào?

Tổ chức tự trị phi tập trung là tổ chức hoạt động dựa trên các Smart Contract. Và mọi thứ chỉ có thể thông qua Smart Contract. Thay vì như các doanh nghiệp truyền thống là người có cấp bậc cao mới có quyền đưa ra quyết định.

Với DAO khi muốn chỉnh sửa bất kỳ điều luật nào thì mọi người cần tạo một đề xuất tức (Proposals). Sau đó mọi người trong cộng đồng sẽ thực hiện quyền biểu quyết của họ tức là voting. Nếu số phiếu đồng ý chiếm ưu thế thì đề xuất ấy sẽ được thực thi.

DAO
Ảnh cách thức DAO hoạt động

Và tất cả quá trình này sẽ được ghi lại trên blockchain và mọi thứ sẽ trở nên minh bạch. Từ cách thức hoạt động trên ta có thể thấy có những ưu và nhược điểm như sau:

  • Ưu điểm: Không cần đặt quá nhiều niềm tin vào con người, mọi thứ sẽ có thể minh bạch trên blockchain, mọi người đều có thể tham gia biểu quyết.
  • Nhược điểm: Vì mọi thông tin đều hiện trên blockchain nên đối thủ cạnh tranh có thể biết thông tin ấy, sẽ gây nên tính Centralized nếu một người dùng nắm lượng lớn token, do mọi người đều có thể tham gia biểu quyết sẽ có thể xảy ra những quyết định thiếu tính chuyên môn.

Các loại hình DAO ngày nay

Ta có thể phân ra 2 loại hình chính của DAO ngày nay dựa trên tính chất mà người tham gia có thể voting

Token-Based DAO

Đúng với tên gọi của nó thì đây là những tổ chức chạy dựa trên token. Và token chính là các mạch máu của tổ chức. Những dự án này không cần phải đợi sự cho phép và có thể giao dịch trên sàn DEX. Một vài chỉ có thể kiếm thông qua việc cung cấp thanh khoản hoặc chỉ có thể đào.

Lấy ví dụ là các blockchain như Bitcoin, Ethereum là miner xác nhận giao dịch để đảm bảo tính bảo mật cho mạng lưới và nhận lại được token từ đó có thể dùng token tham gia voting.

DAO
Ảnh một số dự án Token-based DAO

Hoặc cho các Protocol như Uniswap,Sushiswap thì các holder có thể dùng token để tham gia biểu quyết cho Protocol. Đặc điểm của loại hình DAO này đó chính là khả năng có thể scale tốt và người dùng dễ tiếp cận.

Share-based DAO

Đây là những tổ chức có chung mục tiêu trong một lĩnh vực nào đó có thể là Venture DAO. Khác với Token-based DAO thì Share-based đòi hỏi người dùng cống hiến một lượng coin hoặc công sức nhất định và những thứ ấy sẽ quy được quy đổi thành cổ phần.

Ảnh một số dự án Share-based DAO

Để tham gia biểu quyết người dùng sẽ dùng số cổ phần ấy tham gia biểu. Khác với token-based thì đây là các tổ chức đòi hỏi người tham gia có kiến thức hơn. Nên vì vậy tính scaling có thể giảm.

Những lĩnh vực DAO phổ biến

Hiện nay có rất nhiều lĩnh vự có thể áp dụng DAO. Và chúng ta cùng tìm hiểu một số lĩnh vực chính như sau:

DAO
Ảnh các lĩnh vực có thể áp dụng DAO phổ biến
  • Operating System: Đây là các tổ chức cung cấp khuôn khổ bản mẫu và công cụ để người dùng có thể tổng hợp tài nguyên và bắt đầu khởi chạy DAO của mình. Đây có thể coi là người bán xẻng trong công cuộc đào. Ví dụ cụ thể có thể là Colony.
  • Grants : Có thể coi đây là các tổ chức tài trợ . Các bạn có thể tham khảo như Uniswap Grant, AAVE Grants,…
  • Protocol : Đây là DAO giao thức giúp dự án phát hành token do cộng đồng và vì cộng . Một số ví dụ điển hình như Uniswap, Sushiswap, AAVE ,Curve,…
  • Investment : Đây là các tổ chức tập trung lại để tham gia đầu tư. Ví dụ như có The LAO là đầu tư vào các dự án Ethereum và Flamingo là đầu tư vào các NFT,…
  • Service : Đây là những tổ chức cung cấp các dịch vụ. Ví dụ dịch vụ Freelancing có Upwork thì chúng ta cũng có thể tạo Service DAO như Upwork và có thể nhận lương thông qua các token/coin.
  • Social : Cũng giống như các mạng xã hội như Facebook hay Instagram thì cũng có các Social DAO như FWB, Seed Club,…
  • Collector : Đây là những tổ chức phi tập trung sưu tầm các NFT như Jenny DAO, Flamingo DAO,…
  • Media : Đây là những tổ chức hay cũng có thể coi là các trang web 3 cung cấp các thông tin hay tin tức thị trường.

Đây có thể là những mảng chính có trên thị trường. Tuy nhiên sau này có thể phát triên thêm nhiều lĩnh vự có thể áp dụng tổ chức phi tập trung.

Những dự án DAO nổi bật

Để các bạn hiểu được những nổi dung các bạn vừa đọc ở trên thì chúng mình sẽ thông qua một số dự án nổi bật ngoài thị trường mà tận tay các bạn có thể tham gia hoặc chứng kiến cách thức hoạt động của các dự án

Uniswap DAO – Token based

Uniswap chính là một sàn DEX nổi tiếng chạy trên mạng lưới Ethereum. Và governance token UNI được phát hành từ 9/2020. Đây chính là một dự án Token-based DAO nổi bật trong mảng Protocol.

Các thành viên trong tổ chức để có thể tạo một đề xuất (Proposals) thì holder cần có 2,500,000 UNI trong ví. Trước đây còn số này là 10,000,000 tuy nhiên để giảm sự rào cản trong việc tạo đề thì con số này đã giảm còn 2,500,000.

Sau đó người tạo đề xuất sẽ bước qua vòng đầu đó là giới thiệu ý tưởng với cộng đồng và phải có 25,000 UNI vote đồng ý thì sẽ bước qua vòng 2. Và ở vòng tiếp theo thì người tạo đề xuất sẽ qua bài kiểm tra là người đó phải nêu ra những thay đổi cốt lõi và lợi ích mà đề xuất mang lại.

DAO
Ảnh một Proposal được thực thi trên Uniswap

Ở vòng 2 kia số lượng token UNI vote yes phải đạt 50,000 UNI. Đây là vòng cuối nơi mà người đề xuất sẽ gửi một bản Audit Code để thực hiện thay đổi Smart Contract. Và để thực thi thì ở vòng này đề xuất phải có được 40,000,000 UNI vote yes.

Ngoài ra thì những người UNI Holder có thể tự vote cho bản thân hoặc ủy quyền vote của họ cho người khác. Đây chính là yếu tố mà tạo nên giá trị của token UNI. Khi mà người dùng phải mua token UNI để có thể tham gia vote. Các bạn có thể đọc thêm ở gov.uniswap.

Flamingo DAO- Share based

Đây có thể được coi là quỹ đầu tư nhưng về mảng NFT. Khác với các dạng token-based thì đây là mô hình khó scale hơn vì cần tính chuyên môn cũng như có thể là KYC. Khi tham gia các tổ chức này mọi người phải làm một bản khảo sát cũng như KYC sau đó đợi xét duyệt và cuối cùng là tham gia.

DAO
Ảnh Flamingo DAO

Và để thực hiện vote bạn phải sử dụng đơn vị Flamingo (như là cổ phần) mà bạn đang có. Và khác với Token-based các mô hình này có tính chất chuyên môn và phải đợi Permissioned. Các bạn có thể đọc thêm tại Voting Flamingo.

Tổng kết

Có thể nói DAO có thể áp dụng cho rất nhiều lĩnh vực. Và ngày càng sẽ có nhiều mô hình cũng như những dự án khác nhau. Phần lớn chúng ta có thể coi các dự án token Governance đều có thể trở thành DAO.

Và những dự án giống nhau có thể sử dụng mô hình khác nhau. Chúng ta cũng có thể thấy là ngày càng DAO càng trở nên quan trọng với Crypto hơn.

Và có thể nói DeFi là một mảng rất tiềm năng trong tương lai và với việc tham gia là nhà đầu tư các bạn có thể tìm kiếm thông tin và tham gia thị trường để kiếm lợi nhuận. Các bạn có thể đọc thêm các bài viết về AMM trên trang web chúng mình để có thêm kiến thức.

5 1 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
0 Bình luận
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Cùng chuyên mục
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x
()
x